|
20-10-2006 - Twee Lemster redden dijk Lemmer-Urk
Lemsters haalden bommen uit dijk Lemmer-Urk
LEMMER - 12 oktober - Kantonnier Leeuwke Zandstra en zijn Lemster dorpsgenoot Ties Prins hebben de Noordoostpolder in 1945 wellicht behoed voor een inundatie. Beide mannen zouden kort na de bevrijding zeker zes bommen onschadelijk hebben gemaakt in de dijk Lemmer-Urk. Zandstra, die twee jaar geleden overleed, zegt dit in het boek Het Schrale Eind van journalist Bas Sleeuwenhoek.
In de laatste oorlogsmaanden hadden de Duitsers het plan om de dijk Lemmer-Urk te laten springen, waardoor de Noordoostpolder (40.000 hectare) onder zou lopen. In de dijk bij Lemmer werden zes vaten met explosieven geplaatst.
Om onbekende redenen brachten de Duitsers hun voornemen nooit ten uitvoer. Later ontstond het verhaal dat enkele Poolse arbeiders de lonten hadden gestolen, maar dit bleek verzonnen.
Volgens Leeuwke Zandstra heeft hij met dorpeling Ties Prins de bommen opgeruimd. Op de eerste dag na de bevrijding stonden de explosieven nog altijd in de dijk. Ze waren voorzien van een laagje mastiek en in het midden zaten koperen buisjes. Opzichter Willem Verwijs zou de mannen hebben verzocht om de bommen onschadelijk te maken. ,,Ze moesten weg, want de Duitsers konden terugkeren.’’
Hoewel de bommen niet op scherp stonden, was het volgens Zandstra een gevaarlijk karwei. ,,De vrouw thuis wist er niks van.'' Hij bikte met een beitel de mastiek kapot, waarna een geel poeder zichtbaar werd: de explosieve lading. De vaten werden stuk voor stuk geleegd in het water bij het Bumagemaal. De dijk was toen veilig.
Dat het verhaal nooit eerder bekend werd, kwam volgens Zandstra ,,omdat er nooit iemand naar heeft gevraagd’’. Hij deelde het verhaal met weinigen, zoals met zijn schoonzoon Joop Bangma, die geïnteresseerd is in de Tweede Wereldoorlog.
Volgens Zandstra is er van de bommenstelling een restant overgebleven. Onder aan de dijk, bij het 1 kilometerpunt, zou zich een rechtopstaande buis bevinden waarin een vat met explosieven heeft gestaan. Met oostenwind en laagwater zou deze buis te zien zijn. Bas Sleeuwenhoek heeft al eens poolshoogte genomen, maar een groot rietveld ontnam hem het zicht.
Gepost door: terpin op 20-10-2006 om 21:47
|
|
|